Gedragsproblemen:

Wat probeert je kind je te vertellen?

Boosheid, driftbuien, niet luisteren, teruggetrokken gedrag of constant de grenzen opzoeken. Veel ouders maken zich zorgen als hun kind “moeilijk gedrag” laat zien. Het kan je onzeker maken, moe en soms zelfs machteloos.

Toch is gedrag nooit zomaar gedrag. Gedragsproblemen zijn vaak signalen, geen bewuste keuzes om lastig te doen.

Gedrag is communicatie

Kinderen beschikken nog niet altijd over de woorden, vaardigheden of zelfregulatie om te zeggen wat er vanbinnen speelt. Wat zij niet kunnen uitdrukken met taal, laten ze zien met gedrag.

Achter gedragsproblemen kunnen bijvoorbeeld schuilgaan:

• overprikkeling of stress

• moeite met emoties reguleren

• onveilig of onbegrepen voelen

• problemen met executieve functies

• angst, onzekerheid of verdriet

• een ontwikkelingsverschil (zoals ADHD of autisme)

Het gedrag is dan een schreeuw om hulp, ook al voelt het soms als tegenwerking.

“Hij wil niet” of “het lukt niet”?

Een helpende vraag voor ouders is:

Wil mijn kind dit niet, of lukt het hem (nu) niet?

In de meeste gevallen is het antwoord: het lukt niet. Wanneer een kind structureel vastloopt, is strenger straffen zelden de oplossing. Wat wél helpt, is begrijpen waarom het gedrag ontstaat.

Veelvoorkomende gedragsproblemen (en wat erachter kan zitten)

Boze buien of agressie→ vaak een teken van overbelasting of onvermogen om emoties te reguleren

Niet luisteren of regels negeren→ mogelijk moeite met aandacht, werkgeheugen of impulscontrole

Teruggetrokken gedrag→ kan wijzen op angst, onzekerheid of faalangst

Druk of grensoverschrijdend gedrag→ soms een manier om prikkels kwijt te raken of controle te voelen.

Wat kun je als ouder doen?

Je hoeft het niet perfect te doen. Kleine veranderingen maken vaak al verschil:

• Blijf zelf zo rustig mogelijk – jouw rust helpt je kind reguleren

• Benoem gevoelens, niet alleen gedrag(“Ik zie dat je heel boos bent”)

• Geef duidelijke en voorspelbare grenzen

• Kijk naar het moment vóór het gedrag: wat gebeurde er?

• Zorg voor structuur en herhaling

• Versterk wat goed gaat, hoe klein ook

Soms betekent helpen ook: ondersteuning inschakelen. Dat is geen falen, maar zorg dragen voor je kind.

Wanneer is extra hulp helpend?

Als gedragsproblemen:

• langdurig aanhouden

• het dagelijks leven verstoren

• zorgen voor veel spanning in het gezin

• het welzijn van je kind beïnvloeden

dan is het verstandig om samen te kijken naar passende begeleiding. Hoe eerder, hoe beter.

Tot slot

Gedragsproblemen definiëren een kind niet. Ze vertellen een verhaal over wat er nodig is. Wanneer ouders anders leren kijken naar gedrag, ontstaat er ruimte voor verbinding, groei en herstel.

Je kind doet niet moeilijk. Je kind hééft het moeilijk. 💛 Wil je hier meer over weten? vol dan met webinar of training over gedragsproblemen bij kinderen.